Δημοσιεύσεις

Μαγικές φιγούρες... (Αγγελιοφόρος, Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 1998)

Τα βήματα μόλις αγγίζουν το έδαφος. Το σώμα πάλλεται αρμονικά και τα χέρια θαρρείς χαϊδεύουν τον ουρανό. Οι διπλές πιρουέτες της Συλβί Γκιγιέμ κινούν τον θαυμασμό όσων πραγματικά αγαπούν το κλασικό μπαλέτο, ενώ οι γεμάτες ταμπεραμέντο φιγούρες των χορευτών του ταγκό και του μάμπο σίγουρα δεν περνούν απαρατήρητες. Πόσες φορές δε σκεφτήκατε ότι πολύ θα θέλατε, αν όχι να πλησιάσετε το μεγαλείο, την αρμονία και τη χάρη κάθε χορευτικής αυθεντίας, τουλάχιστον να μάθετε ορισμένα από τα μυστικά της τέχνης της Τερψιχόρης; Για το λόγο αυτό ο "Α" σάς ξεναγεί σε μερικές από τις καλύτερες σχολές που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στη Θεσσαλονίκη και καλύπτουν μία ευρεία γκάμα ειδών χορού, από το κλασικό μπαλέτο και τη τζαζ μέχρι τους λατινοαμερικάνικους και το φλαμέγκο.

Επιμέλεια: Έλενα Καρανάτση

Με αγάπη στο σώμα

Από την εποχή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ο ελληνικής καταγωγής Τζόζεφ Πιλάτες εφηύρε αρχικά για τον ίδιο τη μέθοδο "Body control" (επανάταξη του σώματος), που φέρει το όνομα του, μέχρι τη σημερινή εφαρμογή της στη Θεσσαλονίκη έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η Χριστίνα Πολύζου, επαγγελματίας χορεύτρια εδώ και μία δεκαετία, ίδρυσε πριν από ένα χρόνο (το 1993) τη σχολή "Art Action", όπου εισήγαγε την τεχνική αυτή, πρωτοποριακή για τα δεδομένα της πόλης, αν σκεφτεί κανείς ότι η διδασκαλία της δεν έχει διαδοθεί ακόμη.

Body-control

Πρόκειται για ένα αντιστρές πρόγραμμα γυμναστικής ειδικά σχεδιασμένο για τις ανάγκες του κάθε σώματος, που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ορθή διατήρηση και βελτίωση της δομής της σπονδυλικής στήλης, υπεύθυνης για τη σωστή στάση του σώματος. Ασκήσεις για την πλάτη και την κοιλιά εναρμονισμένες με την αναπνοή χαρίζουν ευεξία, ευελιξία, μυϊκή δύναμη, αντοχή. Σε αντίθεση, μάλιστα, με τα επίπονα μαθήματα γυμναστικής προσφέρει αποτελέσματα χωρίς κούραση.

Λειτουργεί σε τμήματα μέχρι 5 ατόμων, με πρόγραμμα ασκήσεων που καταρτίζεται ανάλογα με τις ανάγκες και ικανότητες του κάθε σώματος. Το "Body Control" ενδείκνυται επίσης για αθλητές και χορευτές, προκειμένου να βελτιώσουν τις επιδόσεις και τη φυσική τους κατάσταση. Παράλληλα λειτουργεί θεραπευτικά, κυρίως για τις παθήσεις της σπονδυλικής στήλης, όπως είναι η σκολίωση, η κύφωση, η λόρδωση και το αυχενικό σύνδρομο.

Με το ένα πόδι στην Ανατολή και το άλλο στη Δύση

Γράφει η Ανδρονίκη Καραπαναγιώτου

Μέθοδος Πιλάτες

Πρόκειται για μια επανάσταση στην άσκηση, που μάλλον άργησε να έρθει στην Ελλάδα, αλλά και από ότι φαίνεται ήρθε...για να μείνει! Καμιά άλλη γυμναστική εμπειρία δεν προσφέρει τέτοια σωματική ευεξία, τόσο σωστή κατανομή της ενέργειας και τόσο καλές επιδόσεις σε κάθε τι με το οποίο καταπιανόμαστε. Αν επιθυμούμε να αποκτήσουμε δυνατή πλάτη, επίπεδο στομάχι, απόλυτη ευθυγράμμιση, ολοκληρωτικό έλεγχο κινήσεων, αλλά και αναζωογόνηση του σώματος και της ψυχής μας, χρήσιμο είναι να γνωρίσουμε τη μέθοδο Πιλάτες.

Η ιστορία του Πιλάτες

Ο Joseph Hubertus Pilates, ελληνογερμανικής καταγωγής, γεννήθηκε στο Ντύσσελντορφ του 1880. Ήταν ένα ασθενικό παιδί που υπέφερε από φυματίωση. Η ασθένεια του τον ανάγκασε να ξεκινήσει αποφασιστικά να γυμνάζεται. Έτσι ανέκτησε τη φυσική του κατάσταση φτιάχνοντας ένα σώμα ικανό να ποζάρει για ανατομικούς χάρτες! Στην εφηβεία του είναι δύτης, σκιέρ και γυμναστής. Το 1912 αποφασίζει να πάει στο Λονδίνο σαν μποξέρ, ενώ παράλληλα δουλεύει σαν φυσιοθεραπευτής. Επίσης δουλεύει στο τσίρκο σαν performer, ενώ διδάσκει και αυτοάμυνα στους ντετέκτιβς της Σκότλαντ Γιάρντ. Στη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Βρετανοί τον στέλνουν να δουλέψει σε στρατόπεδο ως νοσοκόμος. Εκεί αναπτύσσει τις ιδέες του για την υγεία και το σώμα.

Έχοντας γνώσεις από το body-building βοηθά στην γρήγορη ανάρρωση των τραυματισμένων στρατιωτών και φάνηκε ότι σε περιόδους επιδημίας οι άνθρωποι που ακολουθούσαν το πρόγραμμα του δεν προσβλήθηκαν. Μετά τον πόλεμο γυρνά στη Γερμανία και εκεί για πρώτη φορά έρχεται σε επαφή με τον κόσμο του χορού. Συναντά τον Rudolph Von Laban, γνωστό για την γραφή του χορού που επινόησε, ο οποίος συνεργάζεται με τον Pilates υιοθετώντας κάποιες από τις τεχνικές του στα μαθήματά του.

Μια πρόσκληση για να διδάξει στο γερμανικό στρατό, τον πείθει ότι είναι η στιγμή να πάει στην Αμερική. Εκεί αρχίζει να διδάσκει τη μέθοδο του, η οποία αποκτά οπαδούς από το χώρο του χορού, βοηθώντας τους να εξελίξουν την τεχνική τους. Γνωστοί χορευτές, όπως η Martha Graham, η Hania Holm και ο George Balanchine είναι ενθουσιασμένοι με τα αποτελέσματα του και πολλοί από αυτούς ενσωματώνουν στα μαθήματα τους τεχνικές δικές του. Ο ίδιος ο Pilates συχνά λέει "Όταν πεθάνω θα λένε πως ήμουνα πενήντα χρόνια μπροστά από την εποχή μου".

Τι είναι η μέθοδος Πιλάτες

Η μέθοδος Πιλάτες είναι ένας συνδυασμός ανατολικών φιλοσοφιών και δυτικής άσκησης. Παντρεύει την κίνηση με την αναπνοή, το νου με το σώμα. Σήμα κατατεθέν ενός "πιλατικού" σώματος είναι το σταθερό κέντρο. Τα στοιχεία που δανείστηκε κυρίως ο Pilates από την ανατολική φιλοσοφία έχουν να κάνουν με τη χρήση του κέντρου-κοιλιά. Ο Joseph Pilates εξέλιξε ένα σύστημα εκγύμνασης, βασισμένο στην αρχή ότι το σώμα πρέπει να γυμνάζεται ενεργά και να ελέγχεται μέσα από την πειθαρχία των κινήσεων. Αντίθετα με άλλα προγράμματα ασκήσεων, η μέθοδος Πιλάτες ακολουθεί προσεγμένες αρχές που βασίζονται σε καλά δομημένα φιλοσοφικά και θεωρητικά θεμέλια. Δεν είναι μόνο μια συλλογή από ασκήσεις, αλλά είναι μια μέθοδος προσεκτικά εξελιγμένη και δοκιμασμένη εδώ και 70 χρόνια.

Οι βασικές αρχές του Πιλάτες

Οι βασικές αρχές του Πιλάτες είναι πέντε: ο έλεγχος, η επικέντρωση, η ακρίβεια, η συνεχόμενη κίνηση και η αναπνοή.

Η αρχή όλων είναι ο απόλυτος έλεγχος που πρέπει να έχει κανείς. Πρέπει να είναι επικεντρωμένος σε αυτό που κάνει, πρέπει δηλαδή να παρατηρεί αυτά που συμβαίνουν γύρω και μέσα του. Για να μπορέσει να "λύσει" το σώμα του και να το "ξαναφτιάξει" με σωστό τρόπο, ο ενδιαφερόμενος οφείλει να έχει ακρίβεια σε αυτό που κάνει. Όταν υπάρχει η ακρίβεια στις κινήσεις και το σώμα μπορεί να κινήσει το κάθε μέλος του ξεχωριστά, τότε μπορεί σε οτιδήποτε κάνει να έχει μια συνεχόμενη ροή. Με τον τρόπο αυτό φαίνεται η κίνηση εύκολη και αρμονική. Βέβαια, όλα αυτά γίνονται σε συνάρτηση με τις σωστές αναπνοές.

Το πιο σημαντικό απ'όλα είναι ότι η μέθοδος βασίζεται στη συγκέντρωση. Για να κάνει κανείς σωστά τις κινήσεις, πρέπει πρώτα να παρατηρεί αυτό που πρέπει να κάνει. Κανένα μέλος του σώματος δεν είναι ασήμαντο και καμία κίνηση δεν πρέπει να παραβλέπεται. Οι αργές ελεγχόμενες κινήσεις και οι βαθιές αναπνοές μας δίνουν τη δυνατότητα να ενεργοποιήσουμε ένα μεγαλύτερο αριθμό ινών των κοιλιακών μυών.

Ο στόχος της μεθόδου Πιλάτες

Η μέθοδος Πιλάτες έχει ως στόχο της να αλλάξει τη μορφολογία του σώματος, να του δώσει φόρμα, να το δυναμώσει και να το κάνει πιο ελκυστικό. Συνήθως οι κλασικές γυμναστικές ασκήσεις έχουν την τάση να κάνουν τους αδύναμους μύες να υπολειτουργούν και να γίνονται ακόμη πιο αδύναμοι και τους δυνατούς και καλογυμνασμένους μύες να υπερτροφούν. Με τη μέθοδο Πιλάτες αποκτούμε λεπτούς και καλογυμνασμένους μύες, αποφεύγοντας την ασυμμετρία και την όψη του "φουσκωμένου". Το κέντρο του σώματος μας, οι κοιλιακοί μύες, η μέση και γοφοί δυναμώνουν, δημιουργώντας μια σταθερή κεντρική υποστήριξη. Η σπονδυλική στήλη αποκτά ευλυγισία και βοηθά στην καλύτερη στήριξη του υπόλοιπου σώματος. Στόχος της μεθόδου, πέρα από την επιμήκυνση των μυών και την ενδυνάμωση τους, είναι να πετύχει μια δημιουργική "συγχώνευση" μυαλού και σώματος, έτσι ώστε να κινείται κανείς με οικονομία ενέργειας, χάρη και ισορροπία. Ο Pilates έλεγε ότι "το μυαλό βοηθάει να φτιαχτεί το σώμα. Σε 10 μαθήματα θα αισθανθείτε τη διαφορά, σε 20 θα δείτε τη διαφορά και σε 30 θα έχετε ένα καινούριο σώμα".

Που και πόσο

Το μοναδικό κέντρο εκμάθησης της μεθόδου Πιλάτες στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται στην οδό Ιουστινιανού 6 (δίπλα στο δημαρχείο) και ονομάζεται Art Action. Η Χριστίνα Πολύζου, χορεύτρια και δασκάλα της μεθόδου Πιλάτες, εδώ και 12 χρόνια βοηθά όλους εμάς που θέλουμε να αποκτήσουμε σωστή κίνηση και παράλληλα να γυμναστούμε χωρίς υπερβολική κόπωση και πόνο. Το πρώτο μάθημα είναι δωρεάν. Από εκεί και πέρα υπάρχει το ιδιαίτερο μάθημα, καθώς επίσης και το ομαδικό μάθημα της μιάμισης ώρας, για το οποίο μπορεί να "αγοράσει" ο ενδιαφερόμενος ένα πακέτο οκτώ μαθημάτων.

Κάνεις….π(ι)λάτες;

Μια μέθοδος γυμναστικής που φαίνεται να κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια είναι το πιλάτες, με το οποίο ασχολείται εδώ και αρκετό καιρό η χορεύτρια και χορογράφος Χριστίνα Πολύζου, στον χώρο της, την Art Action. Στην αρχή, όταν μιλούσε για πιλάτες, body control ή σιάτσου, αντιμετώπιζε βλέμματα, γεμάτα έκπληξη και απορία..."Τώρα, χτυπάει το τηλέφωνο και με ρωτάνε πολύ απλά:κάνετε πιλάτες;". Πώς εξηγεί αυτήν την αλλαγή;" Είναι θέμα εποχής. Ο κόσμος ψάχνει κάτι καινούριο, που να τον γυμνάζει, αλλά κυρίως να τον χαλαρώνει. Συνδέεται φυσικά και με τη γενικότερη τάση της επιστροφής στη φύση και τον υγιεινό τρόπο ζωής". Αυτό που ακούγεται ιδανικό στο πιλάτες είναι ότι είναι μια γυμναστική που δεν κουράζεσαι και δεν ιδρώνεις! "Κάπως έτσι είναι. Αυτό δε σημαίνει ότι γίνεται δουλειά. Είναι ο τρόπος που κάνεις τις ασκήσεις που δεν χρειάζεται να καταπονήσεις το σώμα σου. Το πιλάτες γυμνάζει τη σπονδυλική στήλη, τον βασικό άξονα του σώματος. Της δίνει ευλυγισία και καλή στήριξη. Όταν ο κορμός είναι σαν γερό θεμέλιο, τα άκρα λειτουργούν πιο αυτόνομα και είναι πιο λειτουργικά". Με τη γυμναστική αυτή χάνεις πόντους και το σώμα σου...μακραίνει. "Οι μύες δυναμώνουν (χωρίς όμως να φουσκώσουν) κι αυτό σε κάνει να φαίνεσαι πιο ψηλός", εξηγεί η Χριστίνα. Βέβαια, όλα αυτά δε γίνονται ως δια μαγείας. Το πρώτο που μαθαίνεις είναι κάποιες βασικές αναπνοές, με τις οποίες αρχίζεις να ενεργοποιείς τους βαθύτερους κοιλιακούς μυς. "Είναι σαν να χτίζεις το σώμα σου από μέσα προς τα έξω. Αυτό δε θέλει κόπο, δε θέλει πενήντα κοιλιακούς, θέλει δέκα αλλά σωστούς". Και για να τους κάνεις σωστά πρέπει να χρησιμοποιείς το μυαλό σου όταν γυμνάζεσαι. "Δεν ανεβοκατεβάζεις απλώς τα χέρια σου...Υπάρχει μια φιλοσοφία από πίσω. Πρέπει να παρατηρείς το σώμα σου και να είσαι συγκεντρωμένος. Να σκέφτεσαι τις ασκήσεις". Σε ποιους μπορεί να απευθύνεται αυτός ο τρόπος άσκησης; Η Χριστίνα πιστεύει πως ταιριάζει σε όλους τους τύπους σώματος και σε όλους τους χαρακτήρες. Εκτός ίσως από τους ανυπόμονους! "Όταν πάμε να διορθώσουμε πράγματα 30 χρόνων, αυτά δεν μπορούν να γίνουν σε έναν μήνα. Χρειάζεται χρόνος, αλλά μετά ανταμείβεσαι και με το παραπάνω".

Αρμονία και ευεξία

Ποια καλή νεράιδα, ποια θεά τύχη έφερε τη Χριστίνα Πολύζου στα μέρη μας, το κορίτσι που γνωρίζει όλους τους τρόπους για να αποκτήσουμε ευεξία, μυϊκή δύναμη και αντοχή χώρις να κουραστούμε;

Η Χριστίνα Πολύζου σπούδασε χορό (μπαλέτο και σύγχρονο), ασχολήθηκε με το διαλογισμό και τη γιόγκα, αλλά δεν το θεώρησε καθόλου σωστό να είναι η μόνη σ'αυτήν την πόλη που γνωρίζει τα μυστικά του να είναι κανείς δυνατός, ευλύγιστος και συνάμα ξεκούραστος. Άνοιξε, λοιπόν, τη σχολή Art Action (Studio for Dance and Action), για να μοιραστεί τα μυστικά της επιστήμης μαζί μας. Είναι η μοναδική σχολή στην πόλη, όπου διδάσκεται το body control με τη μέθοδο Pilates, ένα αντιστρές πρόγραμμα γυμναστικής σχεδιασμένο για τις ανάγκες του κάθε σώματος. (Γιατί άλλες ασκήσεις κάνουμε εμείς, που έχουμε ήδη χτισμένα κορμιά κι αντοχές, κι άλλες εσύ που δεν έχεις καμία). Το body control είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στην Ευρώπη και την Αμερική, ανάμεσα στους αθλητές και τους χορευτές που θέλουν μ' αυτό τον τρόπο να ανακαλύψουν τα αδύνατα σημεία τους και να βελτιώσουν την τεχνική τους. Εναλλακτικά στο body control γίνονται μαθήματα γιόγκα (που όλοι πάνω-κάτω ξέρουμε τι είναι) και συνεδρίες σιάτσου (που όλοι πάνω-κάτω δεν ξέρουμε τι είναι: διεγερτικό ή χαλαρωτικό μασάζ, που παράλληλα σε θεραπεύει από αϋπνίες, πόνους περιόδου και άλλα τέτοια ενοχλητικά).

Εσύ που δεν είσαι καθόλου οικολόγος, πόσο μάλλον "εναλλακτικός", μπορείς να ακολουθήσεις την πεπατημένη. Μπαλέτο με τη μέθοδο RAD (Royal Academy of Dancing), σύγχρονο χορό (για απίθανες φιγούρες στην πίστα) και φλαμέγκο (για να βουλώσεις τα στόματα όλων των Ισπανών όταν τους επισκεφτείς). Η Χριστίνα βουλώνει τα δικά της με την πολυπραγμοσύνη της και, εκτός από τα μαθήματα, διοργανώνει εκδηλώσεις και σεμινάρια για κίνηση (body contact, χορός), χρωματοθεραπεία, ρεφλεξολογία, θεατρικό παιχνίδι. Η κεντρική ιδέα όλων των παραπάνω, όπως μας τόνισε και η κυρία ιδιοκτήτρια, είναι "ουκ εν τω πολλώ το ευ" (σε ελεύθερη μετάφραση: ότι η ουσία βρίσκεται στην ποιότητα κι όχι στην ποσότητα).

Ισορροπία και πνευματική διαύγεια με τη μέθοδο Πιλάτες

Γυμναστική χωρίς κόπωση, ιδρώτα και τραυματισμούς; Ακούγεται ως ουτοπία ή όνειρο. Και όμως υπάρχει μια μέθοδος εκγύμνασης που συνδυάζει αυτά τα χαρακτηριστικά μαζί με τη σωματική και πνευματική ευεξία. Πρόκειται για τη μέθοδο Πιλάτες, η οποία βασίζεται στη συνεχόμενη αναπνοή, τη ροή της κίνησης, την ακρίβεια των κινήσεων και τη συγκέντρωση του νου στο σώμα. Η μέθοδος Πιλάτες με άλλα λόγια, επιδιώκει την αρμονία.

"Πρόκειται για γυμναστική αντιστρές, που δεν περιλαμβάνει έντονες ασκήσεις, όπως η αεροβική, ούτε ασκήσεις σαν αυτές τις σουηδικής γυμναστικής", αναφέρει η Χριστίνα Πολύζου, δασκάλα της μεθόδου και χορεύτρια, υπεύθυνη του κέντρου Art Action, όπου πραγματοποιούνται μαθήματα της μεθόδου Πιλάτες.

Όπως εξηγεί η ίδια, το Πιλάτες, στοχεύει στη σωστή στάση του σώματος μέσω της επισήμανσης του κέντρου του σώματος, το οποίο, σύμφωνα με τη μέθοδο, είναι το περίνεο (δηλαδή οι βαθύτεροι κοιλιακοί μύες), καθώς και με τη δέουσα προσοχή στη σπονδυλική στήλη. "Έτσι, δυναμώνει το κέντρο του σώματος, απ' όπου αντλείται όλη η δύναμη, με αποτέλεσμα να στηρίζεται το σώμα καλύτερα, να ελέγχεται καλύτερα η ισορροπία, αλλά και οι κινήσεις. Έπειτα σιγά-σιγά η εκγύμναση του σώματος επεκτείνεται και προς τους εξωτερικούς μυς". Βασικό στοιχείο της μεθόδου Πιλάτες είναι η αυτοσυγκέντρωση πάνω στο ίδιο το σώμα. "Καλούμαστε να παρατηρήσουμε πως κινούμαστε, πως δουλεύει κάθε μέλος του σώματος μας, κάθε μυς", αναφέρει χαρακτηριστικά η Χριστίνα Πολύζου. Με αυτόν τον τρόπο, "μαθαίνεις να χειρίζεσαι το σώμα σου σωστά, να του φέρεσαι σωστά, να μην το καταπονείς, να μην ξοδεύεις την ενέργεια σου όταν δεν υπάρχει λόγος, και για να το πετύχεις αυτό έχεις δουλέψει το σώμα σου κομμάτι πολύ συνειδητά".

Αναπνοές

Έτσι, άλλωστε, το Πιλάτες οδηγεί και στην πνευματική ευεξία, αφού ο συνειδητά σωστός χειρισμός του σώματος επιτυγχάνεται μέσα από την αργή, ήπια και συστηματική άσκηση. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και το ήρεμο περιβάλλον, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο ασκούμενος ασχολείται με τον εαυτό του, τού αφιερώνει χρόνο. "Οι αναπνοές, επίσης, και οι διατάσεις παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο, τόσο στη σωματική όσο και την πνευματική ευεξία του ατόμου, αφού βοηθούν το σώμα ν' αναπνεύσει κυριολεκτικά και μεταφορικά", συμπληρώνει η κ.Πολύζου. Τα αποτελέσματα της μεθόδου Πιλάτες στο σώμα είναι εμφανή αλλά, όπως τονίζει και η Χριστίνα Πολύζου, για να φανούν χρειάζεται υπομονή και χρόνος.

Και για θεραπεία

Ωστόσο, δεν πρόκειται απλώς για ένα είδος γυμναστικής που χωρίς πολύ κόπο και ιδρώτα έχει θεαματικά αισθητικά αποτελέσματα. Το Πιλάτες είναι γυμναστική που ενδείκνυται και για τη θεραπεία διαφόρων σωματικών προβλημάτων. Και αυτό γιατί η μέθοδος ρίχνει μεγάλο βάρος στη σπονδυλική στήλη και τη στάση του σώματος. Αλλά και για τις εγκύους είναι ιδιαίτερα καλή γυμναστική, διότι ασκούνται οι μύες του περινέου που βρίσκονται χαμηλά στη λεκάνη, γεγονός που βοηθάει στον τοκετό, αλλά και την περίοδο μετά τον τοκετό, για τον μυϊκό τόνο της λεκάνης - γενικότερα όμως οι εγκυμονούσες μαθαίνουν να στηρίζουν καλύτερα το σώμα τους. Εντούτοις είναι ένα είδος γυμναστικής που απευθύνεται και στον ανδρικό πληθυσμό, καθώς δίνει την ελαστικότητα και την ευλυγισία που η πλειονότητα των ανδρών δεν έχει.

Επιμέλεια: Μαρία Σιδηροπούλου